Drukuj
Odsłony: 8852

 

paz

1-10-1939 r. – do konspiracji wstępuje mjr Witalis Brzeski ps. „Socha”

Urodził się 28.02.1894 r. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i wojny obronnej 1939 r. Po wkroczeniu wojsk sowieckich pozostał w konspiracji. W grudniu 1944 r. został aresztowany przez NKWD i wywieziony do obozu, skąd został zwolniony w 1945 r. Po powrocie do kraju działał w WiN. Ze względów zdrowotnych nie prowadził aktywnej działalności konspiracyjnej. Ujawnił się w kwietniu 1947 r. Zmarł w Olsztynie w grudniu 1979 r. Odznaczony Orderem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych, Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami

03-10- 1944 r. – w wyniku decyzji o kapitulacji powstania warszawskiego i pójściu do niewoli gen. Tadeusza Komorowskiego ps. „Bór” komendantem głównym Armii Krajowej został gen. Leopold Okulicki ps. „Niedźwiadek”

Urodził się 12.11.1898 r. w rolniczej rodzinie w Bratucicach. Żołnierz Legionów Polskich. Działacz Polskiej Organizacji Wojskowej. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. W 1939 r. bronił Warszawy. W Służbie Zwycięstwu Polski komendant Okręgu Łódzkiego, a następnie komendant okupacji sowieckiej Związku Walki Zbrojnej. Aresztowany przez NKWD. Po układzie Sikorski-Majski szef sztabu w Armii Polskiej w ZSRS. Cichociemny. Zastępca komendanta AK „Bora” Komorowskiego. Komendant organizacji NIE. Aresztowany przez NKWD w marcu 1945 r. w Pruszkowie. Sądzony w Moskwie w tzw. procesie szesnastu. Zamordowany (lub zmarł) w więzieniu na Łubiance w Moskwie prawdopodobnie 24 grudnia 1946 r.

04-10-1944 r. – do partyzantki wrócił Władysław Łukasiuk ps. „Młot”

Urodził się 16.02.1906 r. Od pierwszych miesięcy okupacji w konspiracji. Uczestniczył w zdobywaniu elementów rakiet V-1, V-2. Walczył w akcji „Burza”. Zagrożony aresztowaniem przez NKWD, Powrócił do partyzantki. Później w V Wileńskiej Brygadzie AK. Zginął 27.06.1949 r. w wyniku nieporozumienia w własnymi podkomendnymi

04-10-1994 r. – zmarł Bronisław Żeglin ps. „Ordon”

Urodził się 07.07.1910 r. Oficer służby stałej piechoty WP. W kampanii wrześniowej był dowódcą 2 kompanii ckm 52. pp. Ujęty przez sowiecką straż graniczną, został pozyskany do pracy w wywiadzie przeciw Niemcom. W AK od lipca 1942 r. Wiosną 1944 r. objął stanowisko szefa sztabu okręgu NIE. W grudniu 1945 r. wyjechał do Polski. Aresztowany przez UB 25.02.1956 r. Na mocy amnestii sąd umorzył sprawę 27.04.1956 r. Odznaczony m. in. Krzyżem Zasługi z Mieczami. 5

05-10-1951 r. – Józef Roman ps. „Ziuk” skazany został na dożywocie

Urodził się 01.06.1913 r. w Chełmie. Uczestniczył w bitwie nad Bzurą. Od 1940 r. działał w ZWZ Okręgu Lublin. W 1941 r. zorganizował na Wołyniu ekspozyturę wywiadu KG ZWZ. W Powstaniu Warszawskim dowodził kompanią „Ziuk”. W 1945 r. ujawnił się i wstąpił do WP. W listopadzie 1949 r., z powodu swej przeszłości, został zwolniony i przeniesiony do rezerwy. Aresztowany przez Informację Wojskową, orzeczone dożywocie zamieniono mu na 15 lat więzienia. 28.03.1956 r. warunkowo zwolniony. W 1989 r. został prezesem Tymczasowego Zarządu Okręgu Oddziału Zachodnio-Pomorskiego Stowarzyszenia Żołnierzy AK. Zmarł 14.11.2003 r. Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari kl. 5. Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Kawalerski, Oficerskim i Komandorskim Orderem Odrodzenia Polski, Krzyżem Armii Krajowej, Warszawskim Krzyżem Powstańczym.

gen. Jan Sadowski-Jagmin Urodził się 22.01.1921 r. W latach 1940-45 na przymusowych robotach w Niemczech. W okresie 1945-47 działał w strukturach AK-DSZ-WiN. Zastępca dowódcy w oddziale brata – Leona Taraszkiewicza. Po śmierci brata przejął funkcję komendanta oddziału WiN Obwodu Włodawa. Prowadził i uczestniczył w wielu akcjach bojowo-dywersyjnych. Najbardziej poszukiwany żołnierz podziemia na Lubelszczyźnie. Zginął w walce z grupą operacyjną UB i KBW. Odznaczony pośmiertnie Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski – Polonia Restituta. paz

05-10-1977 r. - w Warszawie zmarł gen. Jan Sadowski-Jagmin

W kampanii wrześniowej walczył na czele Grupy Operacyjnej „Śląsk” (później „Jagmin”) w składzie Armii Kraków, później przebywał w niewoli niemieckiej, a następnie we Francji, skąd wrócił do kraju.

06-10-1909 r. – urodził się Bolesław Jabłoński ps. „Kalia”

W 1940 r. przebywał we francuskim obozie wojskowym gen. S. Maczka. Brał udział w bitwie o Narvik. Jako cichociemny został zrzucony do Polski w nocy 1/2.09.1942 r. Od 1943 r. szef wywiadu Okręgu Łódzkiego AK „Barka”. Aresztowany w lutym 1945 r. przez sowiecki kontrwywiad. Zwolniony w listopadzie. Aresztowany ponownie w stycznie 1949 r. Skazany na 9 lat więzienia 1950 r. Zwolniony na mocy amnestii 30.01.1956 r. Zmarł 12.03.1982 r. Odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari kl. V i trzykrotnie Krzyżem Walecznych

06-10-1951 r. – zginął ppor. Edward Taraszkiewicz ps. „Żelazny”

Urodził się 22.01.1921 r. W latach 1940-45 na przymusowych robotach w Niemczech. W okresie 1945-47 działał w strukturach AK-DSZ-WiN. Zastępca dowódcy w oddziale brata – Leona Taraszkiewicza. Po śmierci brata przejął funkcję komendanta oddziału WiN Obwodu Włodawa. Prowadził i uczestniczył w wielu akcjach bojowo-dywersyjnych. Najbardziej poszukiwany żołnierz podziemia na Lubelszczyźnie. Zginął w walce z grupą operacyjną UB i KBW. Odznaczony pośmiertnie Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski – Polonia Restituta.

06-10-1982 r. – zmarł Jan Pałubicki ps. „Janusz”

Urodził się 02.04.1897 r. Od 1919 r. służył w Wojsku Polskim. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. We wrześniu 1939 r. walczył z sowietami i Niemcami. Ciężko ranny, wzięty do niewoli niemieckiej. Po roku zwolniony jako inwalida wojenny. Od 1941 r. działał w ZWZ. Od marca 1944 r. zagrożony aresztowaniem ukrywał się. Po rozwiązaniu AK pozostał w konspiracji. W sierpniu 1945 r. został zatrzymany przez UB. Zwolniony w 1947 r. Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari kl. 5,

07-10-1884 r. - w Brandenburgu urodził się Józef Unrug

W I wojnie światowej marynarz niemieckiej floty. W kampanii wrześniowej dowódca Obrony Wybrzeża, pomimo odcięcia od pozostałych części kraju obszar ten poddano jako jeden z ostatnich. Po kapitulacji w niewoli niemieckiej. Do 1945 r. przebywał w różnych obozach, gdzie wielokrotnie odmawiał podpisania volkslisty i wstąpienia do Kriegsmarine. Mimo dobrej znajomości języka niemieckiego w niewoli konsekwentnie odmawiał używania go. Po wojnie zastępca szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej w Londynie. Pozostał na emigracji. Zmarł 28.02.1973 r. we Francji. Pochowany na cmentarzu w Montresor.

paz

08-10-1910 r. – we Lwowie zmarła Maria Konopnicka

Urodziła się 23.05.1842 r. w Suwałkach w rodzinie Wasiłowskich. Pisała utwory patriotyczne. Na 25-lecie pracy pisarskiej otrzymała od narodu dworek w Żarnowcu koło Krosna. W 1908 r. opublikowała „Rotę”. Zmarła 8 października 1910 r. we Lwowie. Pochowana na cmentarzu łyczakowskim.

08-10-1943 r. - zginął Stanisław Hryniewiecki

Urodzony 29.11.1896 r. w Samarze (Rosja). Uczestnik I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej. We wrześniu 1939 r. m.in. dowódca ORP „Gryf”, obrońca Kępy Oksywskiej. Przed niewolą uciekł na kutrze rybackim do Rygi. Przez Estonię i Szwecję dotarł do Anglii. W Anglii wyznaczony na p.o. dowódcy dywizjonu kontrtorpedowców. Brał udział w kampanii norweskiej, m.in. w Bitwie o Narvik. W 1942 r., jako dowódca ORP „Piorun”, brał udział w konwojach atlantyckich. Dowódca niszczyciela ORP „Orkan”. Zginął 8.10.1943 r. na Atlantyku, storpedowany przez niemiecki okręt podwodny

09-10--1941 r. - na rozkaz Naczelnego Wodza gen. Sikorskiego 4 Brygada Kadrowa Strzelców została przemianowana na 1 Samodzielną Brygadę Spadochronową, której dowódcą został płk. Stanisław Sosabowski

Urodził się 8.05.1892 r. Pochodził z ubogiej rodziny ze Stanisławowa. Od 1909 r. w Polskich Drużynach Strzeleckich. W 1910 r. studia w Akademii Handlowej w Krakowie. W I wojnie w armii austriackiej. Wykładowca Wyższej Szkoły Wojennej. Kampania wrześniowa 1939 r. – dowódca 21 Pułku Piechoty „Dzieci Warszawy”. Bronił Warszawy. Uciekł z niewoli i wstąpił do Służby Zwycięstwu Polski. Kurier ze Lwowa do Naczelnego Wodza. Po upadku Francji w Wielkiej Brytanii. Inicjator utworzenia jednostki powietrzno-desantowej - 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Zakładał lądowanie w Polsce w momencie powstania. We wrześniu 1944 r. walczył pod Arnhem w operacji „Market-Garden”. Po wojnie był robotnikiem w fabryce silników. Zmarł w 1967 r. w Anglii. Pochowany w Warszawie.

09-10-1946 r. – w szpitalu więziennym we Wrocławiu zmarł Alfons Jabłoński ps. „Alf”

Urodził się 19.03.1899 r. w Sternbergu w Austrii. W latach 1916-1918 w armii; walczył w Albanii. 09.02.1919 r. ochotnik do Wojska Polskiego. Oficer zawodowy WP. W 1939 r. w baonie fortecznym KOP „Sarny”. Od lutego 1940 r. w ZWZ w Warszawie. W 1941 r. inspektor wyszkolenia wojskowego Szarych Szeregów. Od 1943 r. dowodził Inspektoratem Zachodnim Gródek Jagielloński; od IX 1943 – szef Wydziału operacyjnego Komendy Okręgu Lwów AK. Od lipca 1944 szef sztabu Okręgu Lwów „Nie”. Od stycznia 1946 kierownik Wydziały Organizacyjnego Okręgu Jelenia Góra „Zachód” Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. Oznaczony Krzyżem Zasługi. 09.06.1946 r. aresztowany w Jeleniej Górze pod przybranym nazwiskiem. Nie został rozszyfrowany. 09.10.1946 r. zmarł w szpitalu więziennym we Wrocławiu.

09-10-1980 r. - w Londynie zmarł gen. Bronisław Duch

Urodził się 15.11.1896 r. w Borszczowie. Po wybuchu i wojny światowej w II Brygadzie Legionów. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. W czasie wojny obronnej 1939 r. dowódca 39 dywizji piechoty. Po kapitulacji przedostał się do Francji, a po jej upadku przedostał się do Wielkiej Brytanii. Pełnił funkcję generała do zleceń przy Naczelnym Wodzu w Londynie, organizował oddziały polskie w Kanadzie, dowódca 3 Dywizji Strzelców Karpackich, która brała udział w bitwie pod Monte Cassino.

paz

10-10-1794 r. - w bitwie pod Maciejowicami podczas Insurekcji został ranny i wzięty do niewoli gen. Tadeusz Kościuszko

Urodził się 4 .02.1746 r. w Mereczowszczyźnie na Polesiu, niedaleko Brześcia nad Bugiem. Od 1755 r. uczył się w Kolegium Pijarów w Lubieszowie. Od 1765 r w Korpusie Kadetów Szkoły Rycerskiej w Warszawie. Stypendysta królewski w Paryżu, gdzie studiował w Akademii Malarstwa i Rzeźby. Udał się do Ameryki walczącej o niepodległość. Bitwa pod Saratogą była zwycięska dzięki fortyfikacjom Kościuszki. Następnie budował twierdzę West Point. W 1783 r. uchwałą Kongresu awansowany na generała brygady. W 1784 r powrócił do Polski. Sejm Wielki podnosił liczbę wojska do 100 tys., więc Kościuszko w randze generał majora znalazł się w szeregach armii polskiej. Został dowódcą jednej z trzech dywizji, tworzących armię koronną, dowodzoną przez ks. Józefa Poniatowskiego. W trakcie wojny z Rosją w 1792 r. Kościuszko odznaczył się zarówno w bitwie pod Zieleńcami, Włodzimierzem Wołyńskim jak i pod Dubienką. Odznaczony krzyżem Virtuti Militari, a następnie Orderem Orła Białego. Po kapitulacji na emigracji. W 1794 r. został naczelnikiem insurekcji. Po bitwie pod Maciejowicami więziony w twierdzy pietropawłowskiej w Petersburgu. Po uwolnieniu w 1796 r. przebywał w Ameryce, we Francji, a od 1808 r. w Szwajcarii. Zmarł 15 października 1817 r. w Solurze. W 1818 r. pochowany na Wawelu.

11-10-1916 r. – w Małomierzycach urodził się gen. Antoni Heda ps. „Szary”

Podczas kampanii wrześniowej walczył w 12 DP pod Iłżą, później na Lubelszczyźnie. W lipcu 1940 r., podczas przejścia przez granicę, został schwytany przez NKWD i przetransportowany do twierdzy brzeskiej. Otrzymał wyrok 7 lat łagru. Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej trafił do niemieckiego obozu jenieckiego, skąd zbiegł. Komendant ZWZ podobwodu Iłża. Zdobył więzienie niemieckie w Starachowicach, a z uwolnionych 80 więźniów stworzył oddział. Po wojnie pozostał w konspiracji; Ruch Oporu AK, Delegatura Sił Zbrojnych. Po udanej akcji na więzienie w Kielcach (sierpień 1945 r.) zaprzestał działalności konspiracyjnej. W 1948 r. aresztowany w Gdyni, otrzymał czterokrotną karę śmierci, którą zmieniono na dożywocie. Na wolność wyszedł w 1956 r. na mocy amnestii. Prowadził działalność niepodległościową. Inicjator i zastępca prezesa Światowej Federacji Polskich Kombatantów. Zmarł w Warszawie 14.02.2008 r. Odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Polonia Mater Nostra Est, dwukrotnie Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych

11-10-1969 r. - w Kanadzie zmarł Kazimierz Sosnkowski,”

Urodził się 19.11.1895 r. w Warszawie. Założyciel Związku Walki Czynnej, minister spraw wojskowych II RP, minister w rządzie na emigracji, komendant główny Związku Walki Zbrojnej, Wódz Naczelny Polskich Sił Zbrojnych (1943-44). Pochowany na cmentarzu Les Champeaux w Montmorency pod Paryżem. W 1992 r. urnę z jego prochami sprowadzono do Polski i złożono w podziemiach archikatedry św. Jana Chrzciciela w Warszawie

12 -10-1943 r. – 1 Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki stoczyła dwudniową bitwę pod Lenino.”

Zginęło ok. 1000 żołnierzy. w tym m.in. szer. Aniela Krzywoń Urodziła się 27.04.1925 r. w Puźnikach na Kresach, w rodzinie kolonistów (ojciec Tadeusz walczył w Legionach, wojnie polsko-bolszewickiej, kampanii wrześniowej). W początkach 1940 r. rodzina została zesłana do wsi Jakutino w obwodzie irkuckim, a później do Kańska w Kraju Krasnojarskim. 29 maja 1943 r. wstąpiła do ludowego Wojska Polskiego. Skierowano ją do 2 kompanii fizylierek w 1. Samodzielnym Batalionie Kobiecym. Podczas bitwy uratowała z zapalonego bombą lotniczą samochodu ciężarowego dwóch rannych żołnierzy. Odznaczona Virtuti Militari i tytułem Bohatera Związku Sowieckiego. 20

13-10-1953 r. – Konrad Bartoszewski ps. „Szymon”, „Wir” został skazany na 6 lat pozbawienia wolności

Urodził się 05.07.1914 r. We wrześniu 1939 r. walczył w bitwie tomaszowskiej. Po klęsce wrześniowej organizował w Józefowie komórki podziemne, które weszły do SZP a następnie ZWZ. Prowadził wiele akcji dywersyjno-bojowych. W czerwcu 1944 r. jego oddział wszedł w skład zgrupowania 9 pp AK mjr. Markiewicza, ps. „Kalina”. Po jego śmierci przejął dowództwo nad częścią oddziałów. Brał udział w akcji „Burza”. W latach 1945-46 zastępca komendanta Obwodu Biłgoraj DSZ, a następnie WiN. Ujawnił się 22.03.1947 r. w Warszawie. Aresztowany w listopadzie 1952 r. Został skazany na 6 lat pozbawienia wolności. Ze względu na zły stan zdrowia został zwolniony 8.12.1954 r. Od 1969 r. mieszkał w Lublinie. Zmarł 21.04.1987 r

13-10-1985 r. - w Zakopanem zmarł Mieczysław Boruta-Spiechowicz

Generał brygady Wojska Polskiego, dowódca 4 Pułku Strzelców Podhalańskich Urodził się 20.02.1894 r. w Rzeszowie. Działacz polskiego skautingu. Od 1913 r. w Belgii działał w Związku Strzeleckim. Żołnierz Legionów Polskich. Przeszedł wraz z II Brygadą po bitwie pod Rarańczą na stronę rosyjską. Walczył w II Korpusie Polskim w Rosji (m.in. w bitwie pod Kaniowem). Walczył o Lwów. Wyjechał do Francji i wrócił z Błękitną Armią gen. Hallera. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. W II RP żołnierz zawodowy. We wrześniu 1939 r. w armii Kraków. Walczył pod Tomaszowem Lubelskim. Uniknął niewoli i przedostał się do Lwowa. Tworzył konspirację antysowiecką. Aresztowany przez NKWD w grudniu 1939 r. Zwolniony po układzie Sikorski-Majski w 1941 r. W 1945 r. powrócił do Polski. W 1946 r. zwolniony z wojska po konflikcie z gen. Świerczewskim. Do 1964 r. prowadził gospodarstwo rolne pod Szczecinem. Od 1964 r. mieszkał w Zakopanem i pomagał kombatantom. Był prezesem honorowym Związku Legionistów Polskich. Działacz opozycji przedsierpniowej.

14-10-1897r – w Odessie urodził się płk Anatol Sawicki ps. „Cybulski”

Po 1918 r. w Wojsku Polskim; walczył w wojnie polsko-bolszewickiej i kampanii wrześniowej. Od maja 1941 r. przez rok komendant Obwodu Krasnystaw; do września 1942 r. – komendant Obwodu Chełm. Od stycznia 1943 r. do lipca 1944 r. – inspektor Inspektoratu Południowego Bóbrka w Okręgu Lwów AK. Bronił polskie wsie przed UPA. Od grudnia 1945 – komendant Okręgu Lwów „Nie”. Przeprowadził ewakuację żołnierzy lwowskich z ZSRR. Od 1946 r. w Lubaniu Śląskim. Komendant eksterytorialny Okręgu Lwowskiego AK-WiN. Aresztowany 16.03.1948 r. Przeszedł brutalne śledztwo. Skatowany podczas przesłuchania z 8/9.08.1948 r. wyskoczył z III piętra budynku UB we Wrocławiu. Zmarł 10.08.1948 r. w szpitalu. W 1965 r. uniewinniony przez sąd we Wrocławiu. Odznaczony Virtuti Militari kl. V, Krzyżem Walecznych, Krzyżem Niepodległości, srebrnym Krzyżem Zasługi; pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. 23

14-10-1905 r. – urodziła się hm Eugenia Prauss (z domu Skwarkowska) ps. „Squaw”

Działaczka harcerska w Kielcach. Od września 1939 r. sanitariuszka w ramach Wojennego Pogotowia Harcerek, następnie w Izbie Matki i Dziecka oraz w szpitalu. Dowodziła zespołem harcerek, łączniczek, kolporterek prasy podziemnej. W lipcu 1944 r. w asyście dwóch harcerzy przebranych za żandarmów, weszła do lokalu opieczętowanego przez gestapo i wydobyła ze skrytek radiostacje i innego ważne dokumenty konspiracyjne. Za swoją działalność konspiracyjną i harcerską otrzymała Złoty Krzyż za Zasługi dla ZHP z Rozetą – Mieczami, Krzyż Armii Krajowej, medal Za Wojnę Obronną 1939 oraz Krzyż Walecznych. Zmarła 21.11.1987 r. po długotrwałej chorobie

14-10-1946 r. – rozstrzelany został Tadeusz Gajda ps. „Tarzan”

24 14-10-1946 r. – rozstrzelany został Tadeusz Gajda ps. „Tarzan” Urodził się 15.02.1924 r. W 1941 r. wstąpił do NOW. Walczył w bitwie oddziałów partyzanckich z Niemcami na Porytowym Wzgórzu. Od września 1944 r. poszukiwany przez NKWD i UB. Wstąpił do LWP. Zdekonspirowany i przesłuchiwany przez sowiecki kontrwywiad. W lutym 1945 r. zagrożony aresztowaniem zdezerterował. W lutym 1946 r. został dowódcą tarnowskiego oddziału Pogotowia Akcji Specjalnej przy Narodowym Zjednoczeniu Wojskowym. Uczestnik wielu akcji. Aresztowany w sierpniu 1946 r. We wrześniu skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano. W 1991 r. Sąd w Tarnowie unieważnił wyrok.

14-10-1950 r. - WSR w Warszawie skazał Łukasza Cieplińskiego ps. „Pług” na pięciokrotną karę śmierci

Urodzony 26.11.1913 r., od 1936 r. w 62 Pułku Piechoty w Bydgoszczy. W wojnie obronnej 1939 r. dowódca kompanii przeciwpancernej. Uczestnik bitwy nad Bzurą i w Puszczy Kampinoskiej. Wyróżnił się w walkach pod Witkowicami. Uczestniczył w obronie Warszawy. Aresztowany przez policję ukraińską, przekazany Niemcom, osadzony w więzieniu w Sanoku. Prezes IV Zarządu WiN, aresztowany w listopadzie 1947 r. 01.03.1951 r. zamordowany strzałem w tył głowy w piwnicach więzienia na Mokotowie

paz

14-10-1950 r. – skazany na 4-krotną karę śmierci został Mieczysław Kawalec ps. „Iza”

Urodził się 05.06.1916 r. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r. Od 1940 r. w ZWZ-AK. Od 1945 r. w WiN. Po aresztowaniu Cieplińskiego pełnił funkcję ostatniego prezesa WiN. Aresztowany 1.02.1948 r. torturowany podczas śledztwa. Zamordowany 1.03.1951 r.

14-10 -1992 r. – Sąd w Łodzi unieważnił wyrok skazujący Henryka Glapińskiego ps. „Klinga”

Urodził się 28.12.1915 r. W czasie okupacji 1941-42 r. żołnierz AK. Po aresztowaniu przez gestapo 20.07.1944 r. więzień obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. Wiosną 1946 r. komendant Powiatu Radomsko Konspiracyjnego Wojska Polskiego. Uczestnik wielu akcji przeciwko grupom operacyjnym UB-KBW. Po częściowym rozbiciu KBW podjął decyzję o rozformowaniu oddziału. Aresztowany 31.08.1946 r. w Warszawie. W grudniu 1946 r. skazany na karę śmierci. Rozstrzelany 19.02.1947

15-10-1923 r. – urodził się Jerzy Lejkowski ps. „Szpagat”

W 1939 r. wstąpił do ZWZ. Od sierpnia 1943 w oddziałach partyzanckich. W listopadzie 1943 r. został ciężko ranny w starciu z sowietami pod Dobrzyniem. W 1946 r. wyjechał do Olsztyna w celu leczenia zoperowanej ręki. Aresztowany przez bezpiekę 6.07.1946 r. Po ciężkim śledztwie 09.05.1947 r. został skazany na karę śmierci, którą w wyniku apelacji zamieniono na 15 lat więzienia. Zwolniony na mocy amnestii 06.12.1956 r. Był rozpracowywany przez SB. Zmarł 06.07.1991 r. w Gdańsku

15-10-1945 r. – ujawnił się Adolf Netzel ps. „Korzeń”

15-10-1945 r. – ujawnił się Adolf Netzel ps. „Korzeń” Urodził się 19.08.1913 r. Od 1928 r. w ZHP. Brał udział w obronie Warszawy w 1939 r. Od października 1939 członek „Szarych Szeregów”. Od 1942 r. członek siatki wywiadowczej „Ingara”. Ujawnił się przed Komisją Likwidacyjną AK. Aresztowany 19.09.1950 r. Skazany na 12 lat więzienia i 4 lata pozbawienia praw publicznych oraz przepadek mienia. Zwolniony w 1955 r. Inwigilowany przez SB. Zmarł 19.09.1983 r. w Warszawie. Odznaczony Krzyżem Partyzanckim, Medalem Wolności i Zwycięstwa, Medalem za Warszawę i Odznaką Grunwaldu.

16-10-1906 r. – urodził się mjr Jan Tabortowski ps. „Bruzda”

Walczył w kampanii wrześniowej 1939 r. W styczniu 1940 r. rozpoczął tworzenie konspiracji na Białostocczyźnie. 22.11.1942 r. aresztowany przez gestapo i osadzony w więzieniu. 12.01.1943 r. uciekł z grupą akowców. Brał udział w akcji „Burza”. Aresztowany przez NKWD, zbiegł na początku 1945 r. i zaczął organizować konspirację w ramach AK Obywateli. Przeciwnik dekonspiracji. 25.03.1947 r. na wyraźny rozkaz przełożonych ujawnił się przez UBP. Zagrożony aresztowaniem ukrywał się. Zginął 23.08.1954 r. podczas zdobywania posterunku MO w Przytułach. Odznaczony Krzyżem Walecznych, Krzyżem Virtuti Militari V kl. i Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.

paz

016-10-1918 r. – urodziła się Alicja Wnorowska ps. „Alina”.

We wrześniu 1944 r. wstąpiła do AK. W grudniu 1944 r. dostała rozkaz rozpoczęcia pracy w UB w celach wywiadowczych. Pracowała dla wywiadu WiN. Została aresztowana we wrześniu 1946 r. Będąc w 8 miesiącu ciąży została skazana na karę śmierci. Po urodzeniu syna, karę zamieniono na dożywocie. Dziecko w 1947 r. zostało przekazane siostrze. W 1955 r. została zwolniona z więzienia i zamieszkała wraz z siostrą i synkiem. W 2006 r. została odznaczona Krzyżem Kawalerski, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Zmarła w 2008 r

17-10-1949 r. – zwolniona z więzienia została Janina Oszast ps. „Jula”

17-10-1949 r. – zwolniona z więzienia została Janina Oszast ps. „Jula” Urodziła się 02.02.1908 r. Podczas okupacji niemieckiej była kierownikiem działu I ogólno-organizacyjnego Biura Informacji Propagandy Okręgu Kraków ZWZ-AK. Nauczycielka tajnego nauczania. Po rozwiązaniu AK w DSZ okręgu Kraków. Aresztowana w lipcu 1945 r., zwolniona na mocy amnestii. Ujawniła się w październiku 1945 r. W grudniu wznowiła działalność konspiracyjną w WiN jako łączniczka. We wrześniu 1946 r. zorganizowała 2 punkty przerzutowe dla wyjeżdżających nielegalnie za granicę. Aresztowana ponownie i skazana w październiku 1947 r. na 6 lat więzienia. Zwolniona na mocy amnestii. W grudniu 1952 r. aresztowana ponownie i w 1954 r. skazana na 4 lata więzienia. Zwolniona warunkowo 11.12.1954 r. Zmarła w Krakowie 9.11.1986 r. Odznaczona dwukrotnie Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Złotą Odznaką ZNP, Srebrnym Krzyżem Zasługi.

18-10-1946 r. - aresztowany został Władysław Dybowski ps. „Korwin”

Urodzony 17.05.1892 r. Adiunkt gen. Hallera w wojnie polsko-bolszewickiej. Uczestnik kampanii wrześniowej. Na polecenie władz konspiracyjnych, w połowie 1945 r. wstąpił wraz z synem do PPR, a w 1946 r. przyjął oferowane stanowisko wiceprezydenta Legnicy, które wykorzystał do działalności wywiadowczej. Oskarżony o współpracę z konspiracją i działalność agenturalną. 16 czerwca 1947 r. wraz z synem skazany na karę śmierci. Stracony 31.08.1947 r.

19-10-1984 r. – uprowadzony został ks. Jerzy Popiełuszko

Urodził się 14 września 1947 r. w Okopach koło Suchowoli. W 1972 r. otrzymał z rąk prymasa Stefana Wyszyńskiego święcenia kapłańskie. Pracował w parafiach w: Ząbkach, Aninie oraz Warszawie: Dzieciątka Jezus, św. Anny i św. Stanisława Kostki. Duszpasterz medyków. Od sierpnia 1980 r. duszpasterz robotników. Od 13 grudnia 1981 r. odprawiał msze św. za ojczyznę. Organizator pielgrzymek ludzi pracy na Jasną Górę. Porwany 19 października koło Torunia przez esbeków. Nie wiadomo, kiedy zamordowany. Ciało wyłowiono 30 października z Wisły pod Włocławkiem. Beatyfikowany 6 czerwca 2010 r.

20-10-1904 r. – urodził się ppłk Józef Chyliński ps. „Kamień”

We wrześniu 1939 r. organizował VI Batalion Strzelców Armii „Poznań”. Członek Oddziału I Organizacyjnego Dowództwa Głównego SZP. Oddelegowany na Pomorze w celu rozpoznania i nawiązania kontaktów konspiracyjnych. W styczniu 1940 r. wysłannik KG ZWZ. Od 1941 r. Komendant Komendy Okręgu Pomorskiego. Rozbudował sieć wywiadu, kontrwywiadu i oddziałów partyzanckich. Po rozwiązaniu AK pozostał w konspiracji. Aresztowany przez UB 24.08.1945 r. Skazany na 1,5 roku więzienia 25.11.1946 r. Zwolniony z więzienia w lutym 1947 r. Przedostał się do Szwecji. W 1951 r. zamieszkał w Kanadzie. Zmarł 9.06.1985 r. Odznaczony Orderem Virtuti Militari V kl., Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.

x` paz

21-10-1923 r. – urodził się Józef Bandzo ps. „Jastrząb”

Od lipca 1942 r. zaprzysiężony w AK, a od października 1943 r. żołnierz III Brygady Wileńskiej AK. Ciężko ranny w bitwie pod Murowaną Oszmianką. Wziął udział w operacji „Ostra Brama”. Aresztowany przez NKWD w lipcu 1944 r. Po ucieczce przyłączył się do dalszej walki. Na początku 1946 r. został dowódcą patrolu dywersyjnego pod dowództwem „Łupaszki”. W lutym 1947 r. ujawnił się na mocy amnestii. W latach 60. skazany na dożywocie.

21-10-1939 r. – do niewoli niemieckiej wzięty został Jan Władyka ps. „Adaś”

Urodził się w 1896 r. Od 1919 r. saper w Wojsku Polskim. We wrześniu 1939 r. wzięty do niewoli niemieckiej. Uciekł w lutym 1941 r. Wstąpił do ZWZ. Od sierpnia 1944r zastępca komendanta Obszaru Lwowskiego „Nie”. Ostatni komendant. Przeniósł się do Polski. Współpracował z WiN. W październiku 1948 r. aresztowany przez UB. W 1950 r. skazany na 15 lat więzienia. Zwolniony w 1954 r. z powodu złego stanu zdrowia. Zmarł 2.09.1967 r. w Krakowie. Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari IV i V kl., trzykrotnie Krzyżem Walecznych, srebrnym i złotym Krzyżem Zasługi, Srebrnym Krzyżem zasługi z Mieczami i francuską Legią Honorową.

21-10- 1963 r. – W Majdanie Kozic Górnych pod Piaskami podczas walki z obławą ZOMO-SB zginął sierż. Józef Franczak ps. „Laluś”

Urodził się 17.03.1918 r. w Kozicach koło Piask. Żołnierz zawodowy po Szkole Podoficerskiej Żandarmerii w Równem. We wrzesniu 1939 r. zbiegł z niewoli sowieckiej. Od 1940 ZWZ-AK. W 1944 r. wcielony do 2 Armii WP, skąd zdezerterował w styczniu 1945 r. W 1946 r. aresztowany przez ubecję, zdołał się wyswobodzić. Od 1947 r. pod rozkazami kpt. Zdzisława Brońskiego ps. „Uskok”. Wykonywał wyroki na konfidentach bezpieki. Od 10.02.1953 r. ukrywał się samotnie u ponad 200 współpracowników. Z Danutą Mazur z Wygnanowic miał syna Marka. W 2008 r. odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

22-10-1948 r. – zmarł kardynał August Hlond

Urodził się 5 lipca 1881 r. w Brzęczkowicach koło Mysłowic. Śluby zakonne salezjańskie złożył w 1897 r. Doktorat z filozofii i teologii obronił na Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie. Od 1922 r. administrator apostolski w Katowicach, a od 1926 r. biskup. Od czerwca 1926 r. Prymas Polski. Organizator Akcji Katolickiej. Zwalczał działalność masonerii i wolnomularstwa w Polsce. We wrześniu 1939 r. poprzez Rumunię udał się do Watykanu. W latach 1940-43 przebywał w Lourdes we Francji. 3.02.1944 r. aresztowany przez gestapo. Internowany w Paryżu. 20.07. 1945 r. powrócił do Polski. Zmarł 22.10.1948 r. w Warszawie. Sługa Boży kościoła katolickiego. Pochowany w podziemiach archidiecezji warszawskiej.

23-10-1915 r. – urodził się Józef Kuraś ps. „Ogień”

Brał udział w kampanii wrześniowej. Żołnierz Służby Zwycięstwu Polski, a od 1941 r. Konfederacji Tatrzańskiej. W 1943 r. przystąpił do AK, a w maju 1944 r. do Batalionów Chłopskich. Jego oddział nie podporządkował się żadnej konspiracyjnej organizacji. 18.08.1946 r. zorganizował akcję rozbicia więzienia św. Michała w Krakowie. 21.02.1947 r. otoczony przez grupę operacyjną KBW po zaciętej walce usiłował popełnić samobójstwo. Zmarł 22.02.1947 r. w szpitalu w Nowym Targu

24-10-1894 r. – w Niegardowie urodził się płk Jan Zientarski ps. „Mieczysław”

Przed I wojną światową działacz niepodległościowy. 23.08.1914 r. dołączył w Kielcach do Legionów Polskich. Dowodził 12. Kompanią w 2 pp. II Brygady. Walczył z Ukraińcami oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. We wrześniu 1939 r. dowodził Oddziałem Wydzielonym 10. DP Armii „Łódź”. Przedostał się na Węgry – internowany. We wrześniu 1941 r. zbiegł do Budapesztu, zaangażował się w budowę Obozu Polski Walczącej. We współpracy z ZWZ zorganizował komórkę kurierską, do kontaktu i przerzutu działaczy do kraju W listopadzie 1941 r. wrócił do kraju. Od marca 1944 r. komendant Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK. W pierwszym półroczu 1946 r. współdziałał z II Zarządem Głównym WiN. Zwolennik politycznych form działania. 24.07.1946 r. aresztowany. 09.06.1947 r. skazany na 3,5 roku więzienia. Zwolniony 26. 01.1950 r. W 1951 r. aresztowany i oskarżony fałszywie o współpracę z Niemcami. Śledztwo umorzono. W latach 50. I 60. Inwigilowany przez bezpiekę. Zmarł w Warszawie 04.05.1982 r. Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości, Krzyż Walecznych przekazał na Jasną Górę.

24-10-1946 r. – zamordowany został Antoni Żubryd ps. „Zuch”.

Urodził się 04.09.1918 r. We wrześniu 1939 r. walczył w obronie Warszawy. W 1940 r., pod presją NKWD podjął współpracę z sowieckim wywiadem. W listopadzie 1941 r. został aresztowany przez gestapo i w 1943 r. skazany na karę śmierci. Uciekł z transportu na egzekucję. W kwietniu 1944 r. pracował jako oficer śledczy w PUBP. Współpracował z antykomunistycznym podziemiem. W czerwcu 1945 r. zagrożony aresztowaniem uciekł do lasu, gdzie zorganizował oddział partyzancki. Jesienią przejął dowództwo nad większością oddziału. Podlegał pod NSZ. Wraz z ciężarną żoną został zamordowany przez konfidenta UB.

24-10-1952 r. – zamordowany został Władysław Bielecki ps. „Mikołaj”

Urodził się 26.04.1927 r. W 1944 r. wstąpił do AK. Uczestniczył w wielu akcjach na UB. Od 1948 r. ukrywał się wraz z ojcem. Był w kontakcie z WiN. Po aresztowaniu i zamordowaniu ojca nadal się ukrywał. Zorganizował 25 akcji przeciwko komunistom. 04.01.1952 r. aresztowany przez UB z Lipna. Skazany na 15 lat więzienia. Wyrok skazujący na śmierć zapadł 14.06.1952 r. 24.09.2010 r. Odznaczony pośmiertnie Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

24-10-1953 r. – na karę śmierci skazany został Kazimierz Kamieński ps. „Huzar”

Urodził się 08.01.1919 r. Przeszedł cały szlak bojowy wojny obronnej. Dostał się do niewoli niemieckiej, z której zbiegł w październiku i powrócił na teren okupacji sowieckiej. Zaprzysiężony do AK w maju 1940 r. ścigany przez NKWD, pełnił różne funkcje dowódcze. Awansował na porucznika. W lipcu 1944 r. objął szefostwo samoobrony Obwodu Wysokie Mazowieckie AK. Za męstwo i zasługi odznaczony Krzyżem Walecznych. W maju 1947 r. przystąpił do VI Wileńskiej Brygady AK. W wyniku prowokacji bezpieki został zwabiony do Warszawy i tam aresztowany 27.10.1952 r. Skazany na śmierć w procesie pokazowym i zamordowany

025-10-1980 r. – zmarł ks. Florian Zając”

Urodził się 17.12.1906 r. w Kruhelu Małym (obecnie dzielnica Przemyśla). Święcenia kapłańskie przyjął w 1931 r. Kapelan Armii Krajowej w obwodzie Jasło. Fałszywymi metrykami chrztu chronił Żydów. Kierował placówką Narodowej Organizacji Wojskowej. Aresztowany przez UB 26 czerwca 1948 r. Skazany na dożywocie. Wyszedł na mocy amnestii w 1953 r. Zmarł 25 października w Przemyślu

paz

26-10-1937 r. - zmarł gen. Józef Dowbor-Muśnicki

Urodził się 25.10.1867 r. w Garbowie koło Sandomierza. Student Mikołajewskiej Akademii Sztabu Generalnego w Petersburgu. W I wojnie światowej generał armii carskiej. Po rewolucji lutowej Naczelny Polski Komitet Wojskowy mianował go dowódcą I Korpusu Polskiego. W 1918 r., walcząc z bolszewikami, zajął twierdzę Bobrujsk. W styczniu 1919 r. Naczelna Rada Ludowa powierzyła mu dowództwo wojsk powstania wielkopolskiego. W II RP mieszkał w Batorowie koło Poznania

27-10-1901 r. – urodził się płk. Franciszek Niepokólczycki ps. „Franek”.

Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Po kapitulacji stolicy w niewoli, skąd wrócił w październiku 1939 r. Oficer dywersji i sabotażu. Od 1942 r. szef Wydziału Saperów KG Związku Walki Zbrojnej. Od stycznia 1943 r. zastępca szefa Kedywu KG AK. W 1943 r. pomagał powstańcom żydowskiego getta. Po kapitulacji Powstania Warszawskiego w niewoli. Od stycznia 1946 r. Prezes II ZG WiN. Aresztowany 22.08.1946 r. odmówił propozycji współpracy z komunistami. 10.09.1947 r. w pokazowym procesie skazany na trzykrotną karę śmierci. Wyrok złagodzono na dożywocie, potem na 12 lat więzienia. Zwolniony 22.12.1956 r. Odznaczony dwukrotnie Krzyżem Virtuti Militari V kl. Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych, Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi. Zmarł w Warszawie 11.06.1974 r.

27-10-1949 r. – na 12 lat więzienia skazany został Zdzisław Zieleń ps. „Orlik”

Urodził się 12.06.1926 r. Od 1941 r. w wileńskich Szarych Szeregach. W styczniu 1946 r. w Gdańsku nawiązał kontakt z „Łupaszką”. Działał w patrolu dywersyjnym. W latach 1946-48 utrzymywał kontakt z konspiracją wileńską. Aresztowany przez bezpiekę 08.07.1948 r. Zwolniony warunkowo w marcu 1954r, na wolność wyszedł dopiero 02.04.1955 r. Zmarł 27.03.1987 r. w Gdańsku. W 1991r. Sąd Wojewódzki w Gdańsku unieważnił wyrok. Odznaczony Krzyżem Walecznych, Medalem Wojska i Krzyżem Armii Krajowej

28-10-1956 r. - zwolniony z internowania powrócił do Warszawy prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński

Urodził się 3.08.1901 r. w Zuzeli. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1924 r. Doktoryzował się na KUL. Wspierał działalność związkową i społeczną. W czasie II wojny światowej ukrywał się na Lubelszczyźnie, a także był kapelanem AK Kampinos. W 1946 r. mianowany biskupem lubelskim. Od 1948 r. Prymas Polski. Aresztowany 25 września 1953 r. Przetrzymywany w Rywałdzie, Stoczku Warmińskim, Prudniku i Komańczy. Napisał tekst ślubów jasnogórskich narodu polskiego. Inicjator obchodów 1000-lecia chrztu Polski oraz listu biskupów polskich do biskupów niemieckich. Niezłomny obrońca praw narodu. Zmarł 28 maja 1981 r. w Warszawie. Sługa Boży Kościoła katolickiego. Pochowany w podziemiach archikatedry warszawskiej.

29-10-1939 r. – mjr Jan Szatowski ps. „Kowal” zostaje jeńcem wojennym

Urodził się 23.01.1907 r. Mieszkał w Radomiu i Lublinie. Działał w Katolickim Stowarzyszeniu Młodzieży Akademickiej „Odrodzenie”. Aktywny w harcerstwie i ruchu sokolim. Był dowódcą kompanii zwiadu. We wrześniu 1939 r. został ciężko ranny na Lubelszczyźnie. Komendant Okręgu Lublin WiN. Aresztowany 8.11.1946 r. w Warszawie. Skazany w 1948 r. na karę śmierci, zamienioną na 7 lat więzienia. Wyszedł w 1954 r. Zmarł 8.09.1988

30-10-1813 r. – naczelnym wodzem wojsk polskich został gen. Jan Henryk Dąbrowski

30-10-1813 r. – naczelnym wodzem wojsk polskich został gen. Jan Henryk Dąbrowski Urodził się 2.08.1755 r. w Pierzchowie. Żołnierz w wojsku saskim. Od 1792 r. w wojsku polskim. Nie brał udziału w wojnie polsko-rosyjskiej. W lutym 1793 r. bronił Gniezna przed wojskami pruskimi. Proponował przebijanie się do Francji. Uczestnik insurekcji kościuszkowskiej. Dowodził wyprawą wielkopolską, zdobył Bydgoszcz. 18 listopada dostał się do niewoli rosyjskiej. Emigrant we Francji. We Włoszech stanął na czele Legionów Polskich. Po wysłaniu Legionów na Haiti poszedł na służbę w armii włoskiej. Został masonem. Od 1806 r. walczył na terenach polskich u boku Napoleona. Walczył przeciw Austriakom w 1809 r. i później w kampanii 1812 r. na Moskwę. Po śmierci Ks. Józefa Poniatowskiego został naczelnym wodzem. Po upadku Napoleona powrócił do Warszawy. Przeszedł w stan spoczynku i zamieszkał w dobrach Winna Góra w Wielkim Księstwie Poznańskim. Zmarł 6 czerwca 1818 r.

31-10-1945 r. – aresztowany został ppłk. Michał Pobocha ps. „Gazda”

Urodził się 15.01.1909 r. Brał udział w kampanii wrześniowej. Od 1942 r. członek NSZ. Od kwietnia 1945 r. szef Oddziału I Organizacyjnego KG NSZ. Równocześnie pełnił funkcję inspektora Obszaru Południe NSZ z siedzibą w Krakowie. Aresztowany i 10.12.1946 r., skazany na karę śmierci zamienioną na dożywocie a na mocy amnestii 17.12.1947 r. złagodzoną do 15 lat więzienie. Zwolniony 22.05.1956 r. Zmarł 18.04.2001 r. Odznaczony Krzyżem Srebrnym II kl. Narodowego Czynu Zbrojnego