Drukuj
Odsłony: 13329

01-05-1898 r. - w Stoczku w pow. lubelskim urodził się Władysław Goral

Biskup pomocniczy diecezji lubelskiej od 10 sierpnia 1938 r. Inicjator działań organizacji naukowych i społecznych w diecezji (m.in. Związek Kapłanów „Unitas”, Chrześcijańskie zjednoczenie Zawodowe RP, Chrześcijański Uniwersytet Robotniczy, Lubelskie Towarzystwo Dobroczynności). Aresztowany przez gestapo 17 listopada 1939 r. Od grudnia 1940 r. w obozie Sachsenhausen. Osadzony w pojedynczej celi został skazany na osamotnienie. Zastrzelony prawdopodobnie w lutym 1945 r. Papież Jan Paweł II ustanowił bpa Gorala błogosławionym męczennikiem 13 czerwca 1999 r.

02-05-1921 r. - wybuchło III powstanie śląskie, kierowane przez Wojciecha Korfantego

Urodził się 20 kwietnia 1873 r. w górniczej rodzinie w m. Sadzawka (obecnie Siemianowice Śląskie). Studiował we Wrocławiu i Berlinie. Od 1902 r. prezes Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Katowicach. Członek Ligi Narodowej (1901-08), redaktor naczelny „Górnoślązaka”. Poseł do Reichstagu. Od 1905 r. wydawca gazety „Polak” w Katowicach. 1918-19 członek Naczelnej Rady Ludowej w powstaniu wielkopolskim. Dyktator III powstania śląskiego. W II RP poseł na Sejm, senator i członek rządu W. Witosa. W 1930 r. osadzony w twierdzy brzeskiej. Od 1935 r. na emigracji w Pradze. We Francji współtwórca Frontu Morges i Stronnictwa Pracy. W kwietniu 1939 r. wrócił do Polski – aresztowany. Zmarł 17 sierpnia 1939 r.

03-05-1892 r. – w Stanisławowie urodził się Stanisław Sosabowski, generał brygady Wojska Polskiego

Obrońca Warszawy w 1939 r., przez Węgry przedostał się do Francji, a następnie do Wielkiej Brytanii, dowódca 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej, odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem zasługi z Mieczami.

04-05-1982 – w Warszawie zmarł płk Jan Zientarski

Urodził się 24.10.1894 r. w Niegardowie. Przed I Wojną Światową działacz niepodległościowy. 23.08.1914 r. dołączył w Kielcach do Legionów Polskich. Dowodził 12. kompanią w 2 pp. II Brygady. Walczył z Ukraińcami oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. We wrześniu 1939 r. dowodził oddziałem Wydzielonym 10. DP Armii „Łódź”. Przedostał się na Węgry – internowany. We wrześniu 1941 r. zbiegł do Budapesztu, zaangażował się w budowę Obozu Polski Walczącej. We współpracy z ZWZ zorganizował komórkę kurierską do kontaktu i przerzutu działaczy do kraju W listopadzie 1941 r. wrócił do kraju. Od marca 1944 r. komendant Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK. W pierwszym półroczu 1946 r. współdziałał z II Zarządem Głównym WiN. Zwolennik politycznych form działania. 24.07.1946 r. aresztowany. 9.06.1947r. skazany na 3,5 roku więzienia. Zwolniony 26. 01.1950 r. W 1951 r. aresztowany i oskarżony fałszywie o współpracę z Niemcami. Śledztwo umorzono. W latach 50. I 60. Inwigilowany przez bezpiekę. Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości. Krzyż Walecznych przekazał na Jasną Górę.


05-05-1913r. – rodził się Dragan Sotirović, ps. „Draża”.

Od 1931 r. służył w armii jugosłowiańskiej. Uczestniczył w obronie Jugosławii. W 1942 r. dostał się do niewoli niemieckiej, skąd uciekł 13.01.1944 r. Nawiązał kontakt z AK, uczestniczył w akcji „Burza”. Aresztowany i osadzony w więzieniu kontrwywiadu sowieckiego we Lwowie, z którego zbiegł we wrześniu 1944 r. Skazany na 10 lat więzienia. Po ucieczce nawiązał łączność z lwowskim Okręgiem „Nie”. 05.03.1945 r. złapany przez sowietów. Wykradziony ze szpitala, ukrywał się. Do służby powrócił 25.06.1945 r. Zmarł 06.06.1967 r. w Paryżu. Odznaczony Virtuti Militari V kl., Krzyżem Walecznych oraz odznaczeniami brytyjskimi i jugosłowiańskimi.

05-05-1946r. – schwytany i zabity został Wiktor Kania ps. „Andrzej”.

Urodził się 13.12.1914 r. We wrześniu 1939 r., walcząc w szeregach Obrony Narodowej, został ranny i deportowany na roboty do Rzeszy. Po powrocie wstąpił do ZWZ, Inspektorat Rybnik. W lipcu 1943 r. objął dowództwo nad OP w Brennej, które wykonały wiele akcji na niemieckie patrole i posterunki żandarmerii. Aresztowany w listopadzie w Żorach, zbiegł z więzienia. 2.02.1946 r. dostał zadanie utworzenia KP „Leśniczówka”, które przeprowadziły ponad 15 akcji sabotażowych. Został schwytany i zabity strzałem w skroń. Odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami.

05-05-1956r. – z więzienia zwolniony został mjr Paweł Szredzki ps. „Sulima”.

Urodził się 08.30.1911 r. Przed II wojną światową był oficerem artylerii WP. Podczas wojny obronnej w 1939 r. walczył m. in. pod Skarżyskiem i Iłżą. 19.09.1939 r. dostał się do niewoli sowieckiej, z której zbiegł na Węgry. Od listopada 1939 r. działał w ZWZ-AK we Lwowie. Uczestniczył w akcji „Burza”. W sierpniu 1944 r dołączył z oddziałem do Zgrupowania AK „Warta”. Po jego rozwiązaniu wyjechał w Jeleniogórskie, gdzie organizował struktury WiN. 1.06.1946 r. aresztowany przez UB. 3.01.1947 r. został skazany na karę śmierci, zmienioną następnie na 15 lat więzienia, zwolniony na mocy amnestii. Zmarł 25.07.1968 r. w Rzeszowie.

06-05-1946 r. – na karę śmierci został skazany Gabriel Fejcho ps. „Bury”

Urodził się 24.11.1927 r. W 1943 r. przymusowo wcielony do Batalionów Pracy i zesłany w głąb Niemiec. Wrócił do Polski w 1945 r. i w listopadzie przyłączył się do konspiracji. Po likwidacji oddziału od razu stworzył nowy. Brał udział w wielu akcjach dywersyjnych. Skazany w trybie doraźnym na karę śmierci. Wyrok wykonano 9.05.1946 r.

06-05-1949 r. zamordowany został Henryk Urbanowicz ps. "Zabawa";.

Urodził się 20.04.1926 r. Od początku okupacji w konspiracyjnym harcerstwie. Od 16.06.1944 r. odbywał staż bojowy młodszych dowódców w III Wileńskiej Brygadzie AK. Uczestniczył w szturmie na Wilno. 17.07.1944 r. zbiegł z kolumny jeńców NKWD i powrócił do konspiracji. Zagrożony aresztowaniem przeszedł do oddziału AK, działającego w Puszczy Rudnickiej. 14.04.1946 r. wstąpił do V Wileńskiej Brygady AK. 12.07.1948 r. aresztowany we Wrocławiu. Skazany został na śmierć 31.01.1949 r.

007-05-1954r. – w bitwie pod Kuryłówką uczestniczył Józef Zadzierski ps. "Wołyniak"

Urodził się w 1923 r. We wrześniu 1939 r. wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego. Trafił do niemieckiej niewoli, z której został zwolniony ze względu na młody wiek. Od 1939 r. działał w konspiracji. Na rozkaz NOW zorganizował w Leżajsku jednostkę milicji, gdzie został komendantem. Aresztowany przez NKWD we wrześniu 1944 r. Zbiegł podczas transportu na zesłanie. Brał udział w wielu akcjach. Uczestniczył w bitwie pod Kuryłówką. W listopadzie 1946 r. został ranny. W nocy 28.12.1946 r. popełnił samobójstwo.

07-05-1956 - z więzienia zwolniony został Bolesław Tomaszewski ps. "Ostroga".

Urodził się 06.09.1909 r. w Jeziornej. Walczył nad Narwią i Bugiem. Związany z konspiracją lwowską. Intensywnie poszukiwany przez sowieckie służby specjalne, musiał opuścić Lwów. W sierpniu 1945 r. wyjechał do Krakowa, skąd został skierowany na Dolny Śląsk do dalszej pracy konspiracyjnej. Ujęty 8 czerwca 1946 r. w wyniku zeznań zatrzymanego kilka dni wcześniej kierownika Rejonu III. Przez krótki czas przebywał w PUBP w Jeleniej Górze, skąd został przetransportowany do Wydziału Śledczego WUBP we Wrocławiu. 4 stycznia 1947 r. został skazany przez WSR we Wrocławiu na karę śmierci. 25 lutego Bierut zamienił karę śmierci na 15 lat pozbawienia wolności. Zmarł 1.08.1985 r.

07-05-1958 r. ponownie aresztowany został por. Aleksander Życiński ps. "Wilczur"

Urodził się w Warszawie 16.07.1926 r. W 1940mr. nawiązał kontakt z ugrupowaniem Jana Piwnika ps. "Ponury". Od lipca 1944 r. w oddziale płk. Antoniego Szackiego-Dąbrowskiego ps. "Bohun". W grudniu 1944 r. złapany w ulicznej łapance i wysłany do obozu pracy do Niemiec, skąd uciekł do PSZ na Zachodzie. Po przeszkoleniu w maju 1945 r. ląduje na Słowacji i przedostaje się na kielecczyznę. Aresztowany 26.07.1945 r. w okolicach Buska Zdroju, skazany na 7 lat więzienia i uwięziony we Wronkach. Po zwolnieniu w 1947 r. wraca do Suchedniowa, gdzie tworzy struktury WiN. 31.07.1948 r. skazany na trzykrotną karę śmierci. 24.09.1948 r. zostaje zamordowany w lesie koło Zgórska. Ciała nigdy nie znaleziono. Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

08-05-1947 r. - aresztowany został rtm. Witold Pilecki.

Urodzony 13.05.1901 r., w latach 1918-1920 walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. We wrześniu 1939 r. walczył w kawalerii 19 i 49 DP. Od 1939 r. w Tajnej Armii Polskiej. We wrześniu 1940 r. dał się schwytać Niemcom i trafił do obozu w Oświęcimiu. Organizował konspirację więźniów i ucieczki z obozu. W kwietniu 1943 r. sam uciekł. Walczył w Powstaniu Warszawskim. Był jeńcem obozu w Murnau. 15 marca 1948 r. skazany na śmierć. Zamordowany w więzieniu mokotowskim 25.05.1948 r.

09-05-1946 r. zamordowany zostaje Gabriel Fejcho ps.'Bury'

Urodził się 24.11.1927 r. W 1943 r. przymusowo wcielony do Batalionów Pracy i zesłany w głąb Niemiec. Wrócił do Polski w 1945 r. i w listopadzie przyłączył się do konspiracji. Po likwidacji oddziału od razu stworzył nowy. Brał udział w wielu akcjach dywersyjnych. 6.05.1946 r. skazany w trybie doraźnym na karę śmierci. Wyrok wykonano.

09-05-1947 r. na karę śmierci skazany został Jerzy Lejkowski ps."Szpagat"

Urodził się 15.10.1923 r. W 1939 r wstąpił do ZWZ. Od sierpnia 1943 r. w oddziałach partyzanckich. W listopadzie 1943 r. został ciężko ranny w starciu z sowietami pod Dobrzyniem. W lipcu 1944 r. przedziera się na Białostocczyznę. Dołączył do działającej tam V Brygady Wileńskiej. W 1946 r. wyjechał do Olsztyna w celu lecenia zoperowanej ręki. Aresztowany przez bezpiekę 6.07.1946 r. Po ciężkim śledztwie skazany na karę śmierci, którą w wyniku apelacji zmieniono na 15 lat więzienia. Zwolniony na mocy amnestii 06.12.1956 r. Był rozpracowywany przez SB. Zmarł 6.07.1991 r. w Gdańsku.

10-05-1912 r. urodził się Marian Pluciński ps. "Mścisław"

Brał udział w wojnie obronnej. 20.09.1939 r. dostał się do niewoli niemieckiej, skąd uciekł. Rozpoczął pracę konspiracyjną w ZWZ w Wilnie. Od marca 1944 r. w V Wileńskiej Brygadzie AK. Od sierpnia 1944 r. dowodził partyzanckim oddziałem samoobrony. Po rozwiązaniu oddziału wyjechał do Białegostoku. Uczestniczył w wieku akcjach. 21.04.1946 r. aresztowany w wyniku donosu. Skazany 25.06.1946 r. na karę śmierci. Zamordowany 28.06.1946 r.

10-05-1914 r. - w Strzyżowicach urodził się ks. Stanisław Domański ps."Cezary".

Od początku okupacji zaangażował się w działalność powstających struktur konspiracyjnych. Uczestniczył w tworzeniu pierwszej komendy ZWZ – Powiśle. Od 1941 r. kapelan placówki ZWZ Sienno, a w czasie akcji „Burza” kapelan 1 batalionu 3 Pułku Piechoty Legionów AK. W maju 1945 r. stanął na czele grupy ROAK – WiN. Jego oddział przeprowadził szereg akcji rozbrajających posterunki MO. Ciężko ranny podczas starcia z grupą operacyjną UB 09.03.1946 r. Zmarł 10.03.1946 r. w szpitalu w Starachowicach.

05-10-1923r. - urodził się Piotr Burdyn ps."Edward"

Na początku wojny pracował w charakterze robotnika leśnego. W 1942 r. został wywieziony przez Niemców na roboty przymusowe. Po wkroczeniu sowietów został wcielony do Armii Czerwonej, z której zdezerterował. Wstąpił do WiN. Ujawnił się w kwietniu 1947 r. Aresztowany za udział w pospolitym przestępstwie, wyszedł na wolność za cenę przystąpienia do współpracy z komunistyczną bezpieką. W 1948 r. wstąpił do PPR. Próbując zerwać kontakt z komunistami wyjechał na Śląsk, gdzie został ponownie aresztowany. Podczas transportu do Suwałk zbiegł z pociągu. Ukrywał się. Przyłączył się do oddziału Jana Sadowskiego. W 1952 r. podczas próby przedarcia się przez obławę zatrzymuje się we wsi Wysoki Most, gdzie zostaje otoczony przez wojsko. Nie widząc szans wyjścia popełnia samobójstwo 09.04.1952 r.

10-05-1925r. - urodził się Leon Taraszkiewicz ps. "Jastrząb"

Aresztowany przez żandarmerię niemiecką w 1941 r. W 1944 r. wstąpił do operacyjnego oddziału partyzanckiego "Anatol". W grudniu 1944 r. został aresztowany przez UB. Zbiegł z transportu jadącego na wschód w marcu 1945 r. Brał udział w wielu akcjach. 03.01.1947 r. w ataku na oddział propagandowo-ochronny LWP w Siemieniu został ciężko ranny w niewyjaśnionych okolicznościach. Zmarł w trakcie transportu do lekarza.

11-05-1946 r. - aresztowany został Feliks Gruberski ps. "Artur"

Urodził się 09.06.1911 r. W 1939 r. zmobilizowany do WP. Uczestnik kampanii wrześniowej. W konspiracji od 1940 r. Po aresztowaniach wśród AK wiosną 1942 r. utracił kontakty z dowództwem. W październiku 1945 r. nawiązał kontakt z KWP. Uczestnik wielu akcji. Aresztowany. Skazany na karę śmierci 18.11.1946 r. Zamordowany 31.01.1947 r.

12-05-1942 Stanisław Rostworowski powrócił do kraju i rozpoczął działalność w AK, gdzie pełnił kilka funkcji dowódczych.

Po zameldowaniu się w Komendzie Głównej AK przyjął pseudonim Odra i został skierowany do komórki grupującej najstarszych stopniem oficerów, przewidzianych do zadań specjalnych i będących tzw. inspektorami kierunkowymi[14] - "Obserwatorium". Głównym jednak zadaniem, od 1 października już generała brygady, Rostworowskiego było pełnienie funkcji inspektora na obszarze Krakowa i Śląska. 1 grudnia 1943 w miejsce oddelegowanego do Batalionów Chłopskich gen. Ludwika Bittnera został szefem "Obserwatorium". W kwietniu 1944 gen. Stanisław Rostworowski przeniósł swój punkt dowodzenia do rodzinnego Krakowa. Po wybuchu powstania warszawskiego objął samodzielne kierownictwo na obszarze okręgu krakowskiego (do lipca 1944), Śląska i Zaolzia. Pomimo ostrzeżeń szefa wywiadu Okręgu AK mjr Rysy-Karpińskiego, że jego lokal jest zagrożony zbyt długo zwlekał z przeprowadzką. 11 sierpnia o 6 rano został zatrzymany przez Gestapo w swoim mieszkaniu przy ul. Św. Marka. Wywieziony do siedziby Policji przy ul. Pomorskiej. Tam został zamordowany podczas przesłuchania prawdopodobnie w nocy z 11 na 12 sierpnia.

12-05-1947r. – wraz z grupą zatrzymany został Antoni Wąsowicz ps. „Roch”.

Pochodził z Wileńszczyzny. W połowie maja 1945 r. dołączył do partyzantki. W listopadzie 1946 r. dowódca 3 Kompanii AK. W maju 1947 r. próbował się przedostać do amerykańskiej strefy okupacyjnej w Austrii. Zatrzymany pod Wiedniem przez patrol żandarmerii austriackiej i NKWD. Wraz z pozostałymi zatrzymani został przekazani polskim władzom. Skazany na śmierć. Wyrok wykonano 24.02.1948 r.

12-05-1948 r.- w więzieniu na Mokotowie został wykonany wyrok śmierci na ppłk Stanisławie Kasznicy ps."Wąsowski"

Urodził się we Lwowie 25.07.1908 r. W 1939 r. uczestnik kampanii wrześniowej w składzie Wielkopolskiej Brygady Kawalerii. Od października 1939 r. w konspiracji, działacz 'Grupy Szańca'. W lipcu 1943 r. w składzie Prezydium Tymczasowej Rady Politycznej Organizacji Polskiej, równolegle szef Administracji Ogólnej Służby Cywilnej Narodu. Od lipca 1944 r. szef I Oddziału KG NSZ. Uczestnik Powstania Warszawskiego. Od stycznia do sierpnia 1945 r. inspektor Obszaru Zachodniego NSZ. W Poznaniu utworzył trzy organizacje konspiracyjne: Armię Polską w Kraju Zachód. Obóz Narodowy i Pokolenie Polski Niepodległej. W sierpniu 1945 r. wszedł w skład Rady Inspektorów NSZ, p.o. komendanta NSZ. Od czerwca 1945 r. był szefem wywiadu Organizacji Polskiej. Aresztowany 15.02.1947 r. przez UB. Skazany 2.03.1948 r przez WSR w Warszawie na karę śmierci. Wyrok wykonano 12.05.1948 r w więzieniu na Mokotowie. 30.09.1992 r. wyrok został unieważniony.. Odznaczony został Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego z Mieczami 1944., pośmiertnie również Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

12-05-1949 r. - poległ ppor. Anatol Radziwonik ps. "Olech"

12-05-1949 r.- poległ ppor. Anatol Radziwonik ps. 'Olech'. Urodził się 20.02.1916 r. Od początku wojny w konspiracji. Od 1943 r. dowodził placówką w Obwodzie AK Szczuczyn. Później w partyzantce. Po aresztowaniach sowieckich pozostał w konspiracji. Brał udział w wielu akcjach. Poległ w starciu z NKWD niedaleko wsi Raczkowszczyzna, zdradzony przez miejscowego konfidenta. Jego legenda przetrwała komunistów.

12-05-1970 r. - w Londynie zmarł Władysław Anders.

Generał broni Wojska Polskiego, twórca i dowódca Polskich Sił Zbrojnych w ZSRS, Armii Polskiej na Wschodzie, II Korpusu Polskiego w bitwie o Monte Cassino i o Ankonę, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych w latach 1944-45, następca Prezydenta RP w latach 1950-54. Został pochowany na Polskim Cmentarzu Wojennym pod Monte Cassino

13-05-1901 r. w Ołońcku urodził się rtm. Witold Pilecki

W latach 1918-1920 walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. We wrześniu 1939 r. walczył w kawalerii 19 i 49 DP. Od 1939 r. w Tajnej Armii Polskiej. We wrześniu 1940 r. dał się schwytać Niemcom i trafił do obozu w Oświęcimiu. Organizował konspirację więźniów i ucieczki z obozu. W kwietniu 1943 r. sam uciekł. Walczył w Powstaniu Warszawskim. Był jeńcem obozu w Murnau. Powrócił do kraju. Aresztowany przez UB 8 maja 1947 r. 15 marca 1948 r. skazany na śmierć. Zamordowany w więzieniu mokotowskim 25.05.1948 r.

14-05-1956 r.- z więzienia zwolniony został mjr Stefan Wyrzykowski ps. "Podbiał"

Urodził się 21.04.1916 r. Walczył we wrześniu 1939 r. We wrześniu 1939 r. wstąpił do Organizacji Wojskowej, Komendant Obwodu Biała Podlaska i Siedlce. Od listopada 1943 r. tworzył oddział osłony radiostacji KG AK. Od września 1944 r. komendant Obwodu AK Biała Podlaska. W grudniu 1944 r. aresztowany przez 'Smiersz'. Zwolniony, ukrywał się. W 1946 r. przedostał się do Sztokholmu. Powrócił do kraju, by organizować kanał przerzutowy. Ujawnił się na mocy amnestii w kwietniu 1947 r. Aresztowany 1.08.1952 r. Skazany 25.03.1954 r. na 12 lat więzienia.

15-05-1885 - w Dąbrowie Tarnowskiej urodził się Marian Kukiel, generał dywizji Wojska Polskiego

Brał udział w obronie Lwowa w czasie kampanii wrześniowej, dowódca I Korpusu Polskiego w Szkocji, minister obrony narodowej w rządzie na uchodźstwie, po wojnie działacz emigracyjny. Otrzymał Srebrny Krzyż Orderu Wojennego Virtuti Militari, a także wiele innych odznaczeń

17-05-1892 r. - urodził się Władysław Dybowski ps. Korwin

Adiunkt gen. Hallera w wojnie polsko-bolszewickiej. Uczestnik kampanii wrześniowej. Na polecenie władz konspiracyjnych, w połowie 1945 r. wstąpił wraz z synem do PPR, a w 1946 r. przyjął oferowane stanowisko wiceprezydenta Legnicy, które wykorzystał do działalności wywiadowczej. Aresztowany 18 października 1946 r. Oskarżony o współpracę z konspiracją i działalność agenturalną. 16.06.1947 r. wraz z synem skazany na karę śmierci. Stracony 31.08.1947 r.

17-05-1960 r. - zmarł Józef Wysocki ps. "Białozur"

Urodził się 14.01.1894 r. Uczestnik Powstania Wielkopolskiego. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r. W 1941 r. aresztowany. Wypuszczony w czerwcu 1943 r. Nawiązał kontakt z NSZ. Brał udział w Powstaniu Warszawskim. Aresztowany we wrześniu 1946 r. Skazany w 1947 r. na 5 lat więzienia. Zwolniony w kwietniu. Ponownie aresztowany w marcu 1949 r. i skazany na 8 lat więzienia w 1950 r. Przebywał w obozie pracy przy kopalni w Katowicach. Zwolniony w marcu 1953 r. Zmarł 17.05.1960 r.

17-05-1975 r.- zwolniony warunkowo został kpt. Tadeusz Zajączek ps. "Szary"

Urodził się 10.12.1913 r. Od 1940 r. w konspiracji w NOW i NSZ. 26.11.1944 r. aresztowany przez gestapo. Skazany na karę śmierci. Uciekł z więzienia w nocy z 16/17.01.1945 r. Ukrywał się od marca 1946 r. 23.03.1946 r. ujawnił się. Aresztowany przez UB11.02.1949 r. Skazany na karę śmierci. Wyrok zmieniono na dożywocie, a następnie na 25 lat więzienia. 10.06. zwolniony z więzienia ze względu na zły stan zdrowia, a 26.01.1966 r. ponownie osadzony w więzieniu. Zwolniony warunkowo w 1975 r. Zmarł 25.12.1995 r.

18-05-1944 r. - klasztor na Monte Cassino zdobywa 3 Dywizja Strzelców Karpackich pod dowództwem gen. Bronisława Ducha

Urodził się w Borszczowie 15.11.1896 r., uczestnik kampanii wrześniowej, walczył we Francji, pełnił funkcję generała do zleceń przy Naczelnym Wodzu w Londynie, organizował oddziały polskie w Kanadzie. Zmarł 10.09 1980 r. w Londynie.

- w Petersburgu urodził się Stanisław Kopański, generał dywizji Wojska Polskiego II RP, dowódca Brygady Strzelców Karpackich, która uczestniczyła m. in. w bitwie o Tobruk.

We wrześniu 1939 na stanowisku szefa Oddziału Operacyjnego Sztabu Naczelnego Wodza. Po klęsce wrześniowej przedostał się na zachód. W Armii Polskiej we Francji był początkowo dowódcą Broni Pancernych. 2 kwietnia 1940 został wyznaczony przez Naczelnego Wodza, gen. Władysława Sikorskiego na dowódcę Brygady Strzelców Karpackich pełniąc obowiązki do 15 września 1942[3], formowanej w Syrii, w ramach francuskiej Armii Lewantu. Po kapitulacji Francji mimo próby internowania Brygady, zdołał przeprowadzić zwarty oddział do Palestyny pod dowództwo brytyjskie. 6 września 1940 mianowany został generałem brygady. Pod jego dowództwem brygada uczestniczyła w kampaniach północnoafrykańskich 1941 - 1942 (Tobruk, Bardia, El Gazala) zyskując uznanie sprzymierzonych. Po reorganizacji brygady w 1942 stanął na czele 3 Dywizji Strzelców Karpackich. W 1943, w następstwie katastrofy gibraltarskiej, przejął funkcję szefa Sztabu Naczelnego Wodza i pełnił ją do 1947.

19-05-1996 r. - Zdzisław Badocha ps. "Żelazny" wraz ze swoim oddziałem rozbił posterunki milicji na terenie powiatów Starogard Gdański i Kościerzyn

Urodził się 23.03.1925 r. w Dąbrowie Górniczej. Od 1942 r. w podziemiu zbierał broń dla oddziału por. Antoniego Burzyńskiego "Kmicica". Od 1943 r. zastępca dowódcy 9. Patrolu 23. Ośrodka Dywersyjnego. W marcu 1944 r. po dekonspiracji w V Wileńskiej Brygadzie AK. W lipcu 1944 r. wcielony do ludowego WP. W październiku 1944 r. ponownie w konspiracji. Od kwietnia 1946 r. na Pomorzu, dowódca szwadronu. Paraliżował działalność administracji komunistycznej, bezpieki i wojska. 10.06.1946 r. szwadron zaatakował siły UB i MO we wsi Tulice, a "Żelazny" został ranny. Zginął w walce 28.06.1946 r.

20-05-1946 r. - na karę śmierci skazany został płk. Władysław Liniarski ps. "Mścisław".

Urodził się 23.11.1897 r. Od 1917 r. w Polskiej Organizacji Wojskowej. Brał udział w wojnie bolszewickiej. Po wojnie w Wojsku Polskim. We wrześniu 1939 r. walczył na Pomorzu. Ranny, dostał się do niewoli, skąd uciekł. Od 1940 r. komendant Okręgu Białostockiego ZWZ-AK. Brał udział w akcji "Burza". Po 1944 r. pozostał w konspiracji. Po rozwiązaniu AK przekształcił swoje oddziały w Armię Krajową Obywatelską. Aresztowany w lipcu 1945 r. Skazany na karę śmierci, zmienioną na mocy amnestii na 7 lat więzienia. Wyszedł na wolność w 1954 r. Zmarł 12.04.1984 r. Odznaczony Krzyżem Zasługi, Orderem Virtuti Militari i pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

21-05-1943 r. - w Murnau zmarł gen. Juliusz Zulauf

W czasie kampanii wrześniowej dowódca 5 Lwowskiej Dywizji Piechoty i Grupy Operacyjnej swojego imienia, od 14 września dowódca obrony Pragi, po kapitulacji Warszawy przebywał w niewoli niemieckiej, działał w obozowej konspiracji.

21-05-1949 r.- zginął Zdzisław Broński ps. "Uskok"

Urodził się 24.12.1912 r. We wrześniu 1939 r. walczył na Pomorzu, dostał się do niewoli niemieckiej. Uciekł jesienią 1940 r. i przystąpił do konspiracji. Uczestnik akcji "Burza"Po wejściu sowietów poszukiwany przez bezpiekę. Zastępca "Zapory". Został otoczony przez ubeków, widząc ze nie ma szans ucieczki, rozerwał się granatem. Pozostawił pamiętniki pisane od czasu wojny. Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari kl. V, Krzyżem Walecznych i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

22-05-1953 r.= zastrzelony został Stanisław Przybylak ps."Marianna"

Urodził się 14.11.1909 r. Wyszkolony żołnierz. W wrześniu, po bitwie nad Bzurą, trafił do niemieckiej niewoli w Skierniewicach, z której zbiegł. W 1942 r. wstąpił do AK. Po wkroczeniu wojsk sowieckich organizował ochotniczą milicję gromadzką. Został komendantem Posterunku MO w Malanowie. Współpracując z podziemiem, zdezerterował w lutym 1946 r i wstąpił do oddziału ";Groźnego". Po rozbiciu jego oddziału ukrywał się. Ujawnił się w lutym 1947 r. Zastraszany przez UB ukrywał się przez 6 lat. Zastrzelony przez grupę operacyjną UB i MO podczas zasadzki.

22-05-1956 r. - z więzienia zwolniony został ppłk. Michał Pobocha ps."Gazda"

Urodził się 15.01.1909 r. Brał udział w kampanii wrześniowej. Od 1942 r. członek NSZ. Od kwietnia 1945 r. szef Oddziału I Organizacyjnego KG NSZ. Równocześnie pełnił funkcję inspektora Obszaru Południe NZS z siedzibą w Krakowie. Aresztowany 31.10.1945 r. 10.12.1946 r. skazany na karę śmierci, zamienioną na dożywocie, a na mocy amnestii 17.12.1947 r. złagodzoną do 15 lat więzienia. Zwolniony w 1956 r. Zmarł 18.04.2001 r. Odznaczony Krzyżem Srebrnym II kl. Narodowego Czynu Zbrojnego.

22-05-1964 r. - w Casablance zmarł gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz.

Walczył w kampanii wrześniowej, m. In. w bitwie nad Bzurą, po upadku Warszawy stanął na czele konspiracyjnej organizacji wojskowej Służby Zwycięstwu Polski, pełnił też funkcję dowódcy Obszaru nr 3 Lwów w ZWZ, w 1940 r. aresztowany i wywieziony do więzienia w ZSRR, w 1941 r. wstąpił do Armii Andersa, pełnił tam funkcje dowódcze, walczył na Bliskim Wschodzie, po wojnie przebywał w Wielkiej Brytanii.

23-05-1947 r.- Wojskowy Sąd Rejonowy w Kielcach skazał na karę śmierci chor. Antoniego Owczarka ps."Żygadło"

Urodził się w Gaczkowicach 01.11.1904 r. W maju 1945 r. wstąpił do oddziału Narodowego Związku Zbrojnego pod dowództwem Adama Gomuły ps. "Beja", gdzie pełnił funkcję kwatermistrza. Od listopada 1945 r. zastępca dowódcy oddziału NZZ Antoniego Sobola "Dołęgi". Wiosną 1946 r. stworzył własny oddział, na terenie powiatu radomskiego. W czerwcu 1946 r. jego oddział wszedł do struktur Inspektoratu WiN por. Franciszka Jaskulskiego "Zagończyka". Został zastępcą Obwodu Radomskiego WiN, krypt. "PPS". Po aresztowaniu "Zagończyka" w lipcu 1946 r. ponownie utworzył własny oddział. Ujawnił się w listopadzie, w grudniu został aresztowany. Skazany na karę śmierci, którą zamieniono na 15 lat więzienia. Zmarł 05.02.1950 r. w więzieniu w Rawiczu.

23-05-1994 r.- unieważniono wyrok śmierci mjr. Hieronima Dekutowskiego ps. "Zapora"

Urodził się 09.24.1918 r w Dzikowie. We wrześniu 1939 r. wyjechał do Lwowa, gdzie ochotniczo wstąpił do wojska. Internowany na Węgrzech, uciekł do Francji. Po jej klęsce ewakuował się do Wielkiej Brytanii, zgłosił chęć do pracy. Zrzucony do Polski 17.11.1943 r., był w oddziale "Podkowy" na Zamojszczyźnie. W styczniu 1944 r. został szefem Kedywu inspektoratów Lublin i Puławy. Brał udział w akcji "Burza". W sierpniu 1944 r. ruszył na pomoc Warszawie, ale nie przekroczył Wisły. Od stycznia 1945 r. na czele oddziału samoobrony. Od lipca 1945 r. nadzorował wszystkie oddziały leśne w Inspektoracie Lublin. W październiku 1945 r. próbował uciec na Zachód. Po ogłoszeniu amnestii w lutym 1947 r. zaczął ujawniać oddziały, czego zaprzestał po aresztowaniach. 16.09.1947 r został aresztowany w Nysie. Skatowany podczas śledztwa. W dniach 03-15.09.1948 r. sądzony i skazany na śmierć. Zamordowany w więzieniu w Warszawie 07.03.1949 r. Odznaczony Krzyżem Walecznych, Medalem Wojska, Krzyżem Orderu Virtuti Militari, Krzyżem WiN Krzyżem AK, Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

24-05-1947 r. – aresztowany został Tadeusz Derkowski ps."Franek"

Urodził się 30.03.1920 r. Brał udział w obronie stolicy we wrześniu 1939 r. Od 1942 r. w AK. Po wkroczeniu Armii Czerwonej ukrywał się. Ujawnił się podczas amnestii w sierpniu 1945 r. Latem 1946 r. ponownie podjął decyzję o włączeniu w działalność konspiracyjną w ramach Warszawskiego Okręgu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Aresztowany i 24.07.1947 r. skazany na śmierć. Wyrok wykonano 18.08.1947 r. Uniewinniony w 1992 r.

25-05-1891 r. - w majątku Popudnia na Ukrainie urodził się Zygmunt Podhorski ps. "Zaza"

Generał brygady Wojska Polskiego, w kampanii wrześniowej dowodził Suwalską Brygadą Kawalerii, która podlegała Samodzielnej Grupie Operacyjnej"Narew"

25-05-1947 r.- aresztowany został Franciszek Dzięgielewski ps."Dziewanna""

Urodził się 09.01.1918 r. Brał udział w wojnie obronnej w 1939 r. W czasie okupacji niemieckiej, żołnierz AK. Od lata 1946 r. w oddziale zbrojnym "Cichego". Brał udział w wielu akcjach. W marcu 1947 r skorzystał z amnestii i ujawnił się. Aresztowany. Skazany na śmierć 24.07.1947 r. Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Zamordowany 18.08.1947 r. W 2007 rok Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy unieważnił wyrok.

25-05-1948 r. - w więzieniu mokotowskim zamordowany został rtm. Witold Pilecki

W latach 1918-1920 walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. We wrześniu 1939 r. walczył w kawalerii 19 i 49 DP. Od 1939 r. w Tajnej Armii Polskiej. We wrześniu 1940 r. dał się schwytać Niemcom i trafił do obozu w Oświęcimiu. Organizował konspirację więźniów i ucieczki z obozu. W kwietniu 1943 r. sam uciekł. Walczył w Powstaniu Warszawskim. Był jeńcem obozu w Murnau. Powrócił do kraju. Aresztowany przez UB 8.05.1947 r. 15.03.1948 r. skazany na śmierć

25-05-1945 r. - w Lesie Stockim rozbita została grupa operacyjna NKWD i UB przez zgrupowanie mjra Mariana Bernaciaka ps. "Orlik"

Urodzony 6.031917 r. w Zalesiu k. Ryk. Po Szkole Podchorążych Artylerii w Zambrowie przydzielony do 2. Pułku Artylerii Ciężkiej w Chełmie. We wrześniu 1939 r. wzięty do niewoli we Włodzimierzu Wołyńskim. Po ucieczce i powrocie do Zalesia w konspiracji ZWZ-AK. Od jesieni 1943 r. dowódca 1. kompanii 1. batalionu 15. Pułku Piechoty "Wilków"; AK. 26.07.1944 r. opanował Ryki i Główną Składnicę Uzbrojenia nr 2 w Stawach. Wyruszył na pomoc Warszawie; zatrzymany przez sowietów. Od września 1944 r. walczył z okupantem sowieckim i UB. Po rozwiązaniu AK podporządkowany Delegaturze Sił Zbrojnych, od września 1945 r. w Zrzeszeniu "Wolność i Niezawisłość" jako zwierzchnik wojskowy na terenie Inspektoratu Puławy. 24.05.1945 r. w Lesie Stockim Zgrupowanie "Orlika" rozbiło grupę operacyjną NKWD i UB. 24.06.1946 r. ranny podczas ucieczki przed oddziałami wojska i milicji. Umarł na polach Piotrówka. 4.07.1946 r. jako Marian Biernacki pochowany na cmentarzu bródnowskim w kwaterze 45N.

27-05-1895 r. – w Nasutowie pod Lublinem urodził się Karol Ziemski

Po ukończeniu Gimnazjum im. Staszica w Lublinie powołany do wojska carskiego. Walczył na froncie rumuńskim. W 1918 r. w I Korpusie gen. J. Dowbór-Muśnickiego. Wraca do Polski. Od końca 1918 r. w Wojsku Polskim. Obrońca Lwowa. Za wojnę polsko-bolszewicką dwukrotnie odznaczony krzyżem Virtuti Militari. W 1939 r. obrońca Modlina. Zwolniony z oflagu jako ranny. Działał w konspiracji warszawskiej jako Wachnowski. W powstaniu warszawskim dowodził obroną Starego Miasta. Po kapitulacji powstania w niewoli niemieckiej, a po wyzwoleniu obozu kieruje Polską Misją Łącznikową w brytyjskiej strefie okupacyjnej Niemiec. Po wojnie na emigracji. W Londynie współorganizuje Stowarzyszenia Polskich Kombatantów i Koła AK. W 1964 r. generał W. Anders awansował go na stopień generała brygady. Nigdy nie wrócił do Polski. Umarł 17.01.1974 r. Pochowany na cmentarzu Kenstington w Londynie.

28-05-2000 r. - zmarł Kazimierz Leski ps. "Bradl"

Urodzony 21.09.1912 r., w wojnie obronnej 1939 r. pilot Polskich Sił Powietrznych. 17 września zestrzelony przez sowietów, uciekł z niewoli. Wcielając się w postać gen. von Hallmana - wybitnego specjalisty od budowy fortyfikacji - uzyskał jedną z najbardziej strzeżonych tajemnic niemieckiej machiny wojennej- dane o umocnieniu Wału Atlantyckiego. Aresztowany 23.08.1945 r. przez UB, zbiegł. Aresztowany ponownie w listopadzie, trafił do X Pawilonu na Rakowieckiej. Skazany na podstawie fałszywych zarzutów w dwóch procesach. Zwolniony w 1955 r.

29-05-1946 r. - zamordowany został Lech Marciniak ps. "Mściciel"

Urodził się 24.01.1927 r. Przed wojną działał w harcerstwie. Od 1944 r. w AK. Brał udział w akcjach rozbrajania posterunków. 02.11.1945 r. aresztowany w domu rodzinnym przez PUBP. 22.02.1946 r. został skazany na karę śmierci w procesie pokazowym w Bydgoszczy. Pomimo próśb o ułaskawienie, wyrok wykonano. Miejsce pochówku nieznane

30-05-1947 r. - Sąd Rejonowy w Poznaniu skazał Czesława Lecińskiego ps."Szef, Czesiu" na karę śmierci"

Urodzony 18.12.1921 r. W czasie II wojny światowej działał w ruchu oporu we Francji. Po wojnie powrócił do kraju. Przeprowadził kilkanaście akcji i stoczył kilka potyczek z oddziałami UB, KBW i MO. Rozbroił posterunki milicji m. in. w Rakoniewicach, Włoszakowicach oraz posterunek Straży Ochrony Kolei w Grodzisku. Jesienią 1946 r. wraz z oddziałem ujawnił się. Zmarł 25 grudnia 1989 r.

30-05-1947 r. - aresztowany został Aleksander Fryczke ps. "Orzeł"

Urodził się 15.02.1913 r. Wziął udział w wojnie obronnej 1939 r. Podczas okupacji żołnierz AK, po wkroczeniu sowietów w ROAK. Latem 1946 r. związał się z konspiracją narodową. Aresztowany. Podczas przesłuchania maltretowany. 24.07.1947 r. skazany na śmierć. Zamordowany 18.08.1947 r. Dzięki staraniom żony ustalono miejsce pochówku.

30-05-1950 r.- skazany na śmierć został Michał Gujda ps. "Niedźwiedź"

Urodził się 10.07.1912 r. Przed wojną w Policji Państwowej. W czasie okupacji w ZWZ-AK. Z rozkazu swojego konspiracyjnego dowódcy w latach 1941-44 pracował w policji granatowej. Po wkroczeniu sowietów we wrześniu 1944 r. zmobilizowany do WP. Od października 1945 r. do lipca 1947 r. dowódca Kompanii Pontonowej. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi. Aresztowany w styczniu 1950 r. Skazany na karę śmierci. Pomimo skargi rewizyjnej sąd utrzymał wyrok. Zamordowany 27.07.1950 r.

30-05-1953 r. - na karę śmierci skazany został gen. Bolesław Ostrowski ps. "Nieczuja"

Urodził się 29.09.1907 r. Brał udział w wojnie obronnej. Od października 1939 r. współtwórca i komendant Lwowskiej Organizacji Wojskowej. Od 1941 r. w Krakowie. Organizował m.in. kursy oficerskie. Ujawnił się w październiku 1945 r. Aresztowany 29.07.1949 r. Skazany na karę śmierci, zamienioną na dożywocie. Z więzienia wyszedł jesienią 1956 r. Zmarł w Elblągu 13.07.2008 r. Odznaczony m.in. Krzyżem Virtuti Militari kl. V. Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem AK.

31-05-1947 r. – wyrokiem WSR w Olsztynie na karę śmierci skazany został Czesław Hołub ps. "Huczny"

Urodził się 02.04.1925 r. w Brześciu. Od 1939 r. członek Szarych Szeregów, Żołnierz ZWZ, później AK. 18.01.1943 r. uczestnik akcji odbicia więźniów z więzienia gestapo w Pińsku. Od 1945 r. w AK Obywatelskiej na Podlasiu. Aresztowany 18.12.1946 r. Skazany na karę śmierci, zmienioną na mocy amnestii na 15 lat więzienia. Zwolniony w 1956 r. Inwigilowany przez UB i SB do 1988 r. Współorganizator strajków w grudniu 1970 r., w sierpniu 1980 r. i grudniu 1981r. Odznaczony Krzyżem Semper Fidelis, Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Pro Memoria, Krzyżem WiN, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.